Leonberger
Geschiedenis van het ras
De leonberger is een ras door de mens gecreëerd, het is een resultaat bekomen door kruising van verschillende rassen. De oorsprong van het ras ligt in de 18de eeuw, hoewel er ook verhalen zijn dat de Leonberger (of soortgelijke types) reeds eerder dan de 18de eeuw voor kwam. Deze verhalen zijn ook zeer uiteenlopend van aard. Algemeen wordt aangenomen dat Heinrich Essig de vader van het ras is.
Heinrich Essig (geboren in 1809) was de burgemeester van een klein stadje ,20km ten noordwesten van Stuttgart, in Duitsland, “Leonberg” genaamd. Hij creëerde een ras naar het uiterlijk van een leeuw en noemde het leonberger als ode aan zijn stad die de leeuw op haar stadswapen had. Essig zijn methodes zijn niet te vergelijken met hedendaagse fokkerij- methodes, zo bezat hij meerdere rassen,200 à 300 honden in totaal, die allen werden ondergebracht in commerciële kennels. Naast honden had hij ook nog eenden, kippen, kalkoenen, duiven, runderen en vossen, een heuse boerderij dus. Zijn voorkeur lag bij de grote rassen, uit teruggevonden nota’s is gebleken dat hij vooral St-Bernards, Duitse Doggen, Newfoundlanders en Pyreneese Berghonden bezat. Essig’s droom was een zuiver ras te creëren, een leeuw van een hond met een gouden vacht en een moedig en loyaal,ten opzichte van de baas, karakter.
Essig experimenteerde met honden van zijn kennel, die hij over heel Europa aankocht en bracht een Landseer Newfoundland teef samen met een grote langharige St-Bernard reu (uit de kloostergemeenschap St Bernard te Zwitserland), dit resulteerde in zwarte en witte nakomelingen met een aangenaam temperament. Na vier generaties ontstaan uit recrossing voegde hij er een tweede St-Bernard reu en een Berghond aan toe, het resultaat waren witte pups met een zwart,grijs (zandkleurig) masker. Maar het werk was nog niet af en hij voegde er nog een Pyreneese Berghond aan toe. Zo kwam in 1846 (dit is de datum die ook wordt aangenomen als geboorte van het ras) de hond van zijn dromen tot stand, al duurde het nog verschillende jaren vooraleer het bruine/rode van de Leonberger lijk we hem vandaag kennen permanent aanwezig zou zijn.
Echter is er een grote genetische onzekerheid of de hedendaagse Leonberger een resultaat zou zijn van een combinatie van deze drie rassen, het is eigenlijk onmogelijk dergelijk resultaat te bekomen en zeker op zo korte termijn. De Leonberger toont te veel verschillen met deze 3 rassen die op deze korte tijdspanne zouden bereikt zijn.
Essig bezat namelijk nog vele andere rassen en kruisingen van bergtypes. Hoogstwaarschijnlijk lag er ook een Alpenhond met Tibetaanse wortels of een duitse herder (in de 19de eeuw waren er twee populaties met 2 totaal verschillende types duitse herders, het grote type kwam vooral voor in de regio van Wuttermberg, in de buurt van Leonberg en Essig bezat ongetwijfeld ook zo een hond in zijn kennel) aan de basis van het ras.
Er zijn ook mogelijke aanwijzingen dat Essig de Leonberger noemde naar een al bestaand ras dat die jaren bekend was in de regio, want er wordt gesproken van Bobling, een klein dorp in de buurt van Leonberg waar leonbergertypes gehouden werden voor het bestaan van “De Leonberger”. Deze veronderstelling wint mede aan kracht omdat er nooit nota’s of documenten zijn gevonden van Essig zijn werkmethode.
Enkele jaren later stelde Heinrich Essig het ras dan officieel voor op de Oktoberfeesten te Munchen, de nobele verschijning van de Leonberger maakte van het ras onmiddellijk een succes. Zo viel het ras ook in de smaak bij enkele royalty’s die een exemplaar kregen van Essig, want als burgemeester kon hij de marketing perfect organiseren, en verspreidde het ras zich al snel over heel Europa. Zo werden er Leonbergers gehouden door koning Leopold I, keizerin Elizabeth (Sissy) van Oostenrijk, koning Umberto van Italië, keizer Maximiliaan, Gibraldi, de prins van Wales, de Tsaar van Rusland,Richard Wagner, Otto von Bismarck en de Mikado van Japan. De zakenman Essig kreeg natuurlijk collega-fokkers die het financieel succes ook inzagen en ongestoord konden kweken want een standaard van het ras bestond er niet. Dit had ook als gevolg dat op shows Leonbergers, St Bernards en Newfoundlanders onregelmatig beoordeeld werden. In 1865 werden enkele van Essig’s honden geshowd in Munchen, deze werden omschreven als “geelachtig bruin met zwarte tinten, vergelijkbaar met een leeuw, zelfs zijn majestueuze bouw”.
De Leonberger was niet enkel een zeer geschikte huishond maar had ook de perfecte eigenschappen om zowel als op land als in het water te werken en het erfgoed te bewaken. Het succes van de Leonberger viel echter niet bij iedereen in de smaak, de fokkers van de St Bernard zagen de Leonberger als bedreiging en hadden bang dat de Leonberger de ontwikkeling van hun ras zou verhinderen.
Toen Essig in 1889 stierf nam de populariteit van het ras af, de concurrentie schilderde het ras af als bastaards en Leonhardiner, afkomstig van bernhardiner wat Germaans was voor St Bernard.Ook de recrossing-methode werd bekritiseerd. Slechts enkele enthousiastelingen bleven het ras verder fokken. In 1895 werd een leonbergerclub opgericht te Stuttgart , namelijk “The international leonbergerclub”,de president schreef de eerste rasstandaard van de Leonberger,. De Leonberger was nu geen groep van verschillende types en kleuren meer maar een officieel tamelijk éénduidig ras dat fungeerde als huis waak -en werkhond op het platteland.
Maar de beide wereldoorlogen kwamen het voortbestaan van het ras niet ten goede, de Leonbergers werden ingezet voor het transporteren van munitie, zo bleven er slechts minder dan 300 Leonbergers over in Duitsland. En vele kostbare info over de totstandkoming van het ras ging verloren. Gelukkig kon het ras net genoeg overleven om aan de uitsterving te ontsnappen. In 1948 werd de “Deutsche club fur leonberger hunde e.v” opgericht te Leonberg en werd in de jaren ’50 ook officieel erkend door de stad Leonberg. Mede dankzij de oprichtende bestuursleden van toen kennen we vandaag nog steeds de mooie eigenschappen van het ras. Ook nu is het stadje Leonberg nog een broeinest van allerlei leonbergeractiviteiten.
Een andere verhaallijn over het ontstaan van het ras vinden we bij Australische historische ontdekkingen uit dagboeken, brieven en schilderijen die het bestaan van het ras ongeveer 300 jaar eerder situeren. Professor Schulmuth onderzocht verschillende familie –dagboeken dat het ras al bekend was in 1585 en waarschijnlijk nog iets vroeger. Zo kon de professor uit notities van de familie Metternich uit Wolfsburg opmaken dat er omstreeks 1601 een leonbergertype werd gehouden dat instond om de schapen en de kudde te beschermen tegen veedieven. De hond van de familie Metternich was afkomstig van de kennels van de keizerlijke familie van Oostenrijk. In de jaren 1800 werden deze types, gebruikt bij het voorttrekken van karretjes en andere arbeiden zoals waken.
Nog een andere verhaallijn over het ontstaan van het ras is pas recent ontstaan. Zo zouden in de 19de eeuw, en waarschijnlijk nog vroeger, berghonden uit de regio van het zwarte woud die met hun eigenaars de bergen afdaalden om zich te komen bevoorraden en honden te verkopen en ruilen een toevallige kruising zich hebben voorgedaan met een langharige duitse herder uit het zuiden, wat zou geleid hebben tot de raseigen kleuren van de vacht.
Zo zou er een commerciële versie van de berghond zijn ontstaan, die kuddes kon bewaken en tevens een ideale huisgenoot was. Al is het onmogelijk om genetische zekerheid te verwerven en de link te leggen met de door Heinrich Essig gebruikte honden.
Of komt de leonberger oorspronkelijk uit Löwenberg, zwitserland? Waar soortgelijke alpenhonden voorkwamen voor Hessig's tijd......
In 1975 werd de Internationale Unie voor de leonberger opgericht met maatschappelijke zetel te Leonberg, Duitsland. Elk jaar komen er daar nog afgevaardigden van Leonbergerclubs van over de hele wereld samen om de toekomst van de Leonberger te bespreken. Tevens wordt er ook ieder jaar een show georganiseerd met een gemiddeld deelnemersbestand van 300 Leonbergers.
Ochhh..... er mag nog zoveel oneensheid zijn over de het ware oorstaan van het ras, over het feit dat de leonberger een prachtras is zijn we het allemaal eens !
Karakter en gedrag
De Leonberger wordt in de officiële rasstandaard omschreven als een hond met een soevereine houding houding en een goede zelfzekerheid, hij heeft een middelmatig temperament (oa de drang om te spelen), hij is bereid tot onderdanigheid en hij heeft goede mogelijkheden om te leren en te onthouden. Ook is hij onverschillig ten opzichte van lawaai en hij is niet schuw en zeker niet agressief van aard.
Maar de leonberger is nog zoveel meer...
Het is een zeer evenwichtige hond met een gezonde energieke levenslust die enorm aanhankelijk is en dus met iedereen in zijn buurt vriend is en vooral heel verbonden is met zijn baas. Hij neemt graag wat affectie op en geeft er dan ook zoveel terug ! Hij is beschermend ten opzichte van zijn roedel en vooral de kinderen. De leonberger is een enorm kindvriendelijke hond, hij is er zeer zorgzaam en verdraagzaam voor! U begijpt dat dit geen hond is om een ganse dag in een hok te laten vertoeven.
Het feit dat zijn oorspronkelijk gebruiksdoel als waakhond nu gecombineerd wordt met het gebruik als huishond zorgt voor een enorme veelzijdigheid. Het waakgedrag zal kalm en nooit zeer energiek verlopen (lage agressiviteitdrempel), er wordt eerder een strategische plaats aangenomen vanwaar hij discreet kan waken over zijn territorium.
(Met dank aan www.dipako.com) |